Loopsheid en schijnzwangerschap

Als eigenaar van een jonge teef weet je dat het dier op een gegeven moment loops zal worden. Deze loopsheid, waarbij het dier vaginaal bloed verliest, duurt gemiddeld 3 weken. Halverwege deze periode is het dier enkele dagen vruchtbaar. Het zal dan niet alleen een reu toelaten voor dekking, maar er vaak ook zelf actief naar op zoek gaan. Omgekeerd ruiken reuen op grote afstand, dat een teef loops is. Aansluitend aan de loopsheid is gedurende ruim twee maanden het zwangerschapshormoon actief. Het maakt daarbij niet uit of het dier wel of niet is gedekt. Bij sommige teven leidt deze hormonale activiteit tot melkklierzwelling en zelfs melkproductie. Daarnaast kan ze nestdrang ontwikkelen en incidenteel ook bezitterig en zelfs agressief worden. Al met al soms reden voor eigenaren om de loopsheid met het risico van een ongewenste dekking en schijnzwangerschap te willen voorkomen. Daarvoor bestaan twee mogelijkheden.

Mogelijkheden om problemen te voorkomen

Prikpil
De teef krijgt eenmaal per vijf maanden een injectie met een synthetische variant van het zwangerschapshormoon. Dit werd vroeger veel gedaan, tegenwoordig nog maar zelden. Er kleven namelijk grote nadelen aan. Het risico op het ontwikkelen van een baarmoederontsteking is duidelijk groter en de hond loopt meer kans op het krijgen van suikerziekte.

Opereren
Alternatief is een 'sterilisatie', dat wil zeggen een operatie waarbij tenminste de eierstokken en soms ook de baarmoeder worden verwijderd. De term 'sterilisatie' is verwarrend en foutief, maar wordt meestal toch gebruikt. Het juiste woord is castratie. Helaas is ook castratie niet zonder nadelen. Zo is er een grotere kans op overgewicht. Als de eigenaar hierop bedacht is, is dit echter goed in de hand te houden. Belangrijker nadeel is, dat enkele honden, soms pas jaren na de operatie, incontinent worden en ongemerkt wel eens wat urine verliezen, meestal in de slaap. Dit probleem treedt meer op bij grote rassen, zoals Bouviers, Duitse herders, Dobermanns en dogachtigen. Hiertegen zijn dan wel weer medicijnen, maar die moeten dan levenslang worden gegeven. Een andere zeldzaam risico is de kans op een gedragsverandering. Er zijn teven beschreven die agressiever zouden zijn geworden na een castratie. Er zijn ook fabeltjes over castratie in omloop: zo zouden dieren sloom worden. Dat is gelukkig niet zo.
Groot voordeel van castratie is de kleinere kans op melkkliertumoren, zeker als de hond op jonge leeftijd wordt geopereerd. Er is in de meeste gevallen geen bezwaar om al voor de eerste loopsheid te opereren, bijvoorbeeld op de leeftijd van 6 maanden. Grote rassen worden vaak na de 1e loopsheid gecastreerd. Als de hond eenmaal loops is geweest, is het beste moment tussen 3 en 5 maanden na de loopsheid.

Individueel advies
Wij geven eigenaren uiteraard graag individueel advies over wel of geen castratie, prikpil of toch maar loops laten worden. Leeftijd, ras, leefomstandigheden zijn allemaal factoren, die meespelen.

Hoe verloopt een castratie van een teef?

Vooraf
Als eenmaal de beslissing is gevallen dat een teef gecastreerd zal worden, zijn er een aantal zaken van belang om de ingreep zo verantwoord mogelijk te laten verlopen. Als regel wordt het dier in de ochtend bij ons ontvangen en is het dan nuchter vanaf de vorige avond 18.00 uur. Bij de opname, of soms eerder, wordt het dier lichamelijk onderzocht. Wanneer er risicofactoren voor de ingreep aanwezig zijn, vindt zonodig nader onderzoek (bijvoorbeeld bloedonderzoek, ECG of röntgenfoto) plaats.

Infuus en narcose-injectie
Bij de meeste honden brengen we meteen, in het bijzijn van u als eigenaar, een waakinfuus aan. Hiervoor wordt een stukje van de voorpoot kaalgeschoren. Via dit infuus worden vervolgens de narcosemiddelen en 2 soorten pijnstilling ingebracht. De ene, ontstekingsremmende, pijnstiller werkt nog tot 24 uur na de operatie door, de andere is een opiaat (waar ook morfine toe behoort) en werkt 8 tot 10 uur. Wanneer een hond het aanleggen van een infuus in wakkere toestand niet goed toelaat, wordt het dier eerst rustig gemaakt door middel van een injectie in een spier. Hierna kan alsnog een infuus aangelegd worden. Tijdens de operatie krijgt de hond via het infuus vocht en electrolyten (zouten).

Bewakingsapparatuur, slaapgas en zuurstof
Wanneer de hond slaapt gaat de eigenaar meestal naar huis. Wij bereiden de hond dan verder voor op de operatie. Het dier wordt dieper in slaap gebracht middels een injectie “propofol”('het 1-2-3 prikje') in het infuus. Hierna krijgt het dier een buisje in de luchtpijp. Na het scheren van de buik wordt de hond naar de operatiekamer gebracht. We leggen haar op haar rug op een kussen en sluiten de bewakingsapparatuur aan. Een elektrocardiograaf geeft informatie over de hartfunctie en een capnograaf meet voortdurend het percentage koolzuurgas in de uitademingslucht. De saturatiemeter geeft een waarde die wat zegt over de hoeveelheid zuurstof in het bloed. Samen met een aantal lichamelijke controles hebben we zo steeds een goed beeld van de belangrijkste orgaanfuncties, zodat bij problemen snel ingrijpen mogelijk is. Via het buisje in haar luchtpijp ademt de hond tijdens de operatie een gasmengsel van zuurstof en isofluraan (een narcosegas) in. Deze combinatie houdt het dier stabiel in slaap.

De operatie
De buik wordt gewassen met een desinfecterende zeep en een alcoholmengsel. De chirurg desinfecteert de handen en onderarmen, trekt steriele handschoenen en kleding aan. Het operatiegebied wordt afgedekt met steriele doeken. Daarna worden de verschillende lagen van de buik geopend via een snee net achter de navel. In ieder geval worden de eierstokken verwijderd en de aanvoerende bloedvaten afgebonden en soms wordt ook de gehele baarmoeder verwijderd. De buik wordt zorgvuldig gecontroleerd op eventuele nabloedingen en gesloten in enkele lagen met oplosbare hechtingen. De wond wordt afgedekt met een wondpleister en het gasmengsel wordt vervangen door 100 % zuurstof. Het dier zal dan na enkele minuten wakkerder gaan worden. Zodra het dier kan slikken wordt het buisje uit de luchtpijp verwijderd. Vaak kan het al slikken op het moment dat zij van de operatietafel wordt afgehaald.

Na afloop
Na de operatie wordt het dier in de opname gelegd, bewaakt en op temperatuur gehouden via infraroodlampen. Als na enige tijd het dier weer kan lopen, wordt het uitgelaten. Als de hond buiten geplast heeft en alles is in orde, wordt het waakinfuus afgekoppeld en kan zij opgehaald worden om naar huis te gaan. U krijgt dan naast mondelinge informatie ook een brief mee met informatie over de narcose en herstelperiode van de hond. U krijgt pijnstillende tabletten mee. Na tien dagen zien we de hond en wordt de wond gecontroleerd. Eventuele huidhechtingen worden dan verwijderd. Daarna zijn er voor de hond geen beperkingen meer.

Vragen?
Zoals u hopelijk begrepen heeft is de castratie van de teef een ingreep die bij ons met de grootste zorg omgeven is. De narcose en de nazorg aansluitend aan de operatie zijn daarbij zeker net zo belangrijk als de operatie zelf. We zijn altijd bereid u hierover en over andere zaken nader te informeren.