Meerdere keren per week vertellen eigenaren ons tijdens het telefonisch spreekuur of in de spreekkamer over plasproblemen bij hun kat. De kat lijkt de kattenbak te mijden en plast in huis. Soms vindt de eigenaar alleen natte plekken bij de voordeur, maar soms ook plasjes in het gehele huis. Het is belangrijk onderscheid te maken tussen sproeien en plassen.

Sproeien
Het sproeien van urine om het territorium af te bakenen is normaal gedrag voor kater en poes. Het is een belangrijk communicatiemiddel voor de kat. Met een opgeheven trillende staart plast het dier tegen een vertikaal oppervlak. Vaak trappelt de kat hierbij met zijn achterpoten. Aangezien hormonen een rol spelen kan het castreren en steriliseren van katten op 6 maanden leeftijd veel problemen voorkomen. Echter ook bij stress kunnen katten gaan sproeien in huis. Denk aan een verbouwing, vervelende buurtkatten voor het raam of ruzie met een andere kat in huis.

Aanpak sproeien in huis
Wanneer de kat nog niet gecastreerd of gesteriliseerd is, dient dit zo snel mogelijk te gebeuren. Hoe langer een kat al sproeit, des te groter de kans dat het sproeien een gewoonte wordt voor de kat. Probeer na te gaan of er een stressfactor bestaat voor de kat. Kunnen er vreemde katten in de tuin komen? Gaan er vreemde katten uitdagend buiten voor het raam zitten? Of nog erger, kunnen vreemde katten via het kattenluik in huis komen? Zijn er mogelijk spanningen tussen uw eigen katten onderling? Is de kat bang voor kinderen? Wordt er verbouwd?

Er zijn kattenluikjes op de markt die werken m.b.v. zenders: Een zender aan een halsbandje van uw kat zorgt ervoor dat het luikje alleen opengaat voor uw eigen kat(ten). Mogelijk kunt u het zicht op de straat of tuin voor uw kat verhinderen d.m.v. folie op het raam. Wanneer uw kat bang is voor kinderen is het belangrijk dat hij altijd de ruimte heeft om weg te gaan.

De plekken waar geürineerd wordt in huis kunt u beter niet schoonmaken met sterk ruikende schoonmaakmiddelen, maar bijvoorbeeld met Biotex. Om het urineren op die plek tegen te gaan kunt u daar het voerbakje neerzetten of de plek afplakken met aluminiumfolie. Daarnaast kunt u sproeiplekken in huis behandelen met een feromonenspray. Feromonen zijn stoffen die afgegeven worden door katten en door een orgaan in het gehemelte worden waargenomen en zo het onderbewuste beïnvloeden. Ze zijn belangrijk in de communicatie. In deze spray zitten feromonen die uw kat zich mogelijk op zijn gemak laten voelen. Nog beter is de feromonen van uw eigen kat op te vangen door een watje langs de mondhoeken van uw kat te strijken en vervolgens het watje langs belangrijke plekken te wrijven.

Wanneer deze maatregelen niet aanslaan, kunnen angstremmende medicijnen gegeven worden.

Plassen in huis
Wanneer je een plasje urine vindt op de grond lijkt er geen sprake van sproeien, maar van plassen in huis. Door een nare ervaring met de kattenbak kan de kat deze gaan mijden en ergens anders gaan plassen. Dit kan het geval zijn bij een blaasontsteking, doordat de kat pijn heeft tijdens het plassen. Ook een schrikmoment, denk aan een deur die dicht valt net op het moment dat de kat op de bak zit, kan hetzelfde gevolg hebben. Soms staat het nieuwe merk kattengrit de kat niet aan of vindt het dier de bak te vies. Bij meerdere katten in huis kan het zijn dat een kat soms niet op de kattenbak durft, wanneer een huisgenoot te dicht in de buurt is. Belangrijk om te weten is dat bij katten in het wild er een grote afstand bestaat tussen de plekken waar het dier poept en waar het dier plast. Veel katten hebben daarom ook graag 2 kattenbakken in huis.

Dieren die door bijvoorbeeld nierproblemen of suikerziekte meer gaan drinken kunnen ook buiten de bak gaan plassen. Ze kunnen de urine niet lang genoeg ophouden en plassen bijvoorbeeld in de buurt van de favoriete ligplek.

Aanpak plassen in huis
Om medische redenen uit te sluiten wordt eerst een urineonderzoek gedaan. Blijkt het te gaan om een blaasontsteking, dan proberen we daar een oorzaak voor te vinden en te behandelen. Zo kan het nodig zijn een echo van de urinewegen uit te voeren, een röntgenfoto van de buik te maken en/of een urinekweek in te zetten. Wanneer het dier meer drinkt dan voorheen kan bloedonderzoek nodig zijn.

Blijkt er geen medische reden te zijn, dan zijn er verschillende maatregelen mogelijk. Het doel is de kattenbak weer aantrekkelijk te maken. In het algemeen vinden katten fijn grit prettig. In het begin kun je er eventueel wat aarde of zand in doen. Aangezien katten gesteld zijn op hygiëne is het belangrijk de bakken zeer regelmatig schoon te maken. Zorg dat de kattenbakken op rustige plekken in huis staan en niet naast de etensbak en drinkbak. Varieer in type kattenbak: Bijvoorbeeld één met deksel en een open bak. Zorg ten slotte voor voldoende kattenbakken: 2 kattenbakken voor 1 kat, 3 kattenbakken voor 2 katten enzovoort.